محفل، وب‌نوشته‌های متین خسروی

محفلی برای چند دقیقه نشستن، در میان روزمرگی‌هایمان...

محفل، وب‌نوشته‌های متین خسروی

محفلی برای چند دقیقه نشستن، در میان روزمرگی‌هایمان...

آخرین نظرات

صبح که بیدار می‌شوید، انگار چیزها مانند دیروز نیست. کمی بینیتان گرفته، یا احساس ناخوشی در گلویتان می‌کنید؛ شاید هم کمی حس می‌کنید بدنتان کوفته است...

به ظهر و غروب که نزدیک می‌شوید، لازم است بسته‌ای دستمال کاغذی در کنارتان باشد و شب فقط می‌خواهید خودتان را زیر پتو بکشید و بخوابید.

خب..... به جمع چند میلیونیِ مبتلایان به سرماخوردگی یا شاید آنفلوآنزا خوش آمدید!

سرما خوردگی (Common Cold) و آنفلوآنزا (Influenza یا به اختصار the flu) دو بیماری ویروسی بسیار شایع در فصل‌های سرد سال هستند که محل عمل هر دو، در سیستم تنفسی است.

 ‌

این دو بیماری اغلب خود محدود شونده هستند؛ به این معنی که اگر مراقب خودتان باشید، بعد از به طور میانگین یک هفته، بدنتان می‌تواند بیماری را کنترل کند.

آنچه این روزها در بسیاری از سایت‌ها و صفحات اجتماعی می‌چرخد، افتراق سرماخوردگی و آنفوآنزا است (که اولی از rhinovirusها منشأ می‌گیرد و دومی از خانواده‌ی orthomyxoviridae). این افتراق جز در فضای تخصصیِ تحقیق و درمان، به نظر چیزی بیشتر از یک سرگرمی نمی‌آید. در کل آنفلوآنزا علائم نسبتاً حادتری را به وجود می‌آورد.

 ‌

چند مورد در خصوص این دو بیماری اهمیت خاص دارد:

  • آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهایی هستند که بر باکتری‌ها اثر می‌گذارند (مانند باکتری‌هایی که گلودردِ چرکی ایجاد می‌کنند). از آنجایی که سرماخوردگی و آنفلوآنزا بیماری‌های ویروسی هستند، آنتی‌بیوتیک‌ها اساساً نمی‌توانند اثری بر آن‌ها بگذارند. استفاده‌ی نابجا از آنتی‌بیوتیک‌ها صرفاً بیماری‌های باکتریایی آینده را بدتر می‌کند.
  • استفاده از دگزامتازون در سرماخوردگی یا آنفلوآنزا، مانند این است که جنگلی را به آتش بکشید برای این که دو درختِ خشک‌شده‌اش را از بین ببرید. داروهای استروئیدی (اکثر داروهایی که به -زون ختم می‌شوند) بخش زیادی از عملکردهای بدن را سرکوب می‌کنند که فقط یکی از آن‌ها، علائم بیماری است. خطرات و عوارض شدید این داروها (خصوصاً دگزامتازون) باید مورد توجه باشد. (چند روز پیش یکی از دوستانم دگزامتازون را داروی سرماخوردگی عنوان کرد؛ تقریباً وحشت کردم از حرفش....)
  • امروز می‌دانیم داروهای ضداستروئیدی مانند ژلوفن، بروفن و... نیز می‌توانند زمینه‌ساز بیماری‌های کلیوی در آینده شوند. پس بهتر است از آن‌ها هم صرفاً در صورت نیاز استفاده کنیم (اصولاً هر دارویی باید صرفاً در صورت نیاز مصرف شود و این طور کیلویی دارو مصرف‌کردن‌های ما دود زیادی به چشم همه وارد می‌کند)
  • آسپیرین و ویروس آنفلوآنزا، می‌توانند در کنار هم سندرمی به نام رِی ایجاد کنند که البته شایع نیست اما در صورت وقوع، می‌تواند کشنده باشد یا صدمات مغزی جدی وارد کند. حتماً در صورت استفاده از آسپیرین، در مورد ادامه یا قطع مصرف در دوران بیماری باید با پزشک مشورت شود.

از داروهای متداول، قرص‌های سرماخوردگی، خصوصاً قرص‌هایی مانند Cold Stop یا Coldax که ترکیبی از دو یا سه دارو هستند مفید اند. همچنین بعضی قرص‌ها به صورت قرص‌های شب و روز آماده شده‌اند که در قرصِ روز، داروهایی که خواب‌آور باشند استفاده نشده. البته داروهای سرماخوردگی در کودکان، بهتر است با نظارت پزشک استفاده شود.

همچنین به عنوان درمان مکمل پیاز، شلغم، دم‌کرده‌ی آویشن (که اگر از طعمش خوشتان نمی‌آید، می‌توانید با عسل ترکیبش کنید)، و یا دم‌کرده‌ی زنجبیل می‌توانند در تقویت بدن و کاهش علائم مفید باشند.

دوش آب گرم و بخور گرم هم کمک می‌کند احتقان بینی کمتر شود.

علی رغم سادگیِ بیماری، اگر تب ۳۸.۵ درجه یا بالاتر، بیماری‌های زمینه‌ای دستگاه تنفسی مانند آسم، ظهور علائم غیرعادی (مانند درد گوش یا سفتی گردن) ، مشکل در خوردن غذا یا نوشیدن مایعات رخ داد، حتماً باید به پزشک مراجعه کرد (این موارد، در کودکان بسیار حادتر و مهم‌تر است).

در نهایت چند مورد کمک می‌کند کمتر به سرماخوردگی و آنفلوآنزا دچار شویم:

  • دست‌ها را مدام بشوییم.
  • در ایام همه‌گیریِ این بیماری‌ها، سعی کنیم کمتر دستمان را به دهان و چشممان بکشیم (به رفتار اطرافیانتان دقت کنید؛ به صورت غیرارادی، ما بیشتر از چیزی که فکر می‌کنیم این کار را می‌کنیم)
  • در ایام همه‌گیری، تا جای ممکن به جای حوله از دستمال کاغذی برای خشک‌کردن دست و رویمان استفاده کنیم.
  • دود سیگار (چه توسط خود شخص کشیده‌شود، چه به اصطلاح Passive Smoker باشیم و از دود سیگار دیگران استفاده کنیم) سیستم تنفسی را ضعیف می‌کند و بیماری‌های مرتبط (مانند همین سرماخوردگی و آنفلوآنزا) را تشدید می‌کند.
  • استفاده از مایعات، میوه، و خواب مناسب بدن را تقویت می‌کند و خطر بروز این بیماری‌ها کمتر می‌شود.
  • ۹۶/۰۸/۱۲

نظرات (۵)

موافقم
احسنت وصدآفرین به این نوشتت. واقعیتش من خودم یک پزشکم و این ایده رو داشتم که یه وبلاگ بزنم و بیماری هارو به زبون ساده شرح بدم که وقتی نوشتت رو دیدم لذت بردم
پاسخ:
ممنون
لطف دارید :)

توی سری سبک زندگی، فناوری و سلامتی، فکر می‌کنم یکی از چیزهایی که می‌تونه به اصلاح سبک زندگی کمک کنه، همین اطلاع‌داشتن از بیماری‌های مرسومه.
شاید حالا مثلاً واسکولیت وگنر رو کسی ندونست چیه هم به جایی بر نخوره! ولی مفاهیم پایه‌ای رو فکر می‌کنم باید اکثریت آدم‌ها بدونن که اگه خواستن، بتونن سبک زندگیشون رو طوری تغییر بدن که کمتر در معرض مشکلات باشن.

جای پایگاه‌های اطلاعات عمومی پزشکی (مثل WebMD) توی وب فارسی واقعاً خالیه.
پروژه‌ای در حال انجام هست ولی به خاطر خیلی از ملاحظات، "امیدوارم" آینده‌ی خوبی داشته‌باشه.
  • پیمان محسنی کیاسری
  • خیلی خوب و جامع بود
    ممنون :)
    عالی بود دکتر متین....قبلا یه انیمیشن حرفه ای از نحوه سرما خوردن و عملکرد ویروس دیده بودم اما نمی دونم کجا بود...اگر پیدا کردی بزار تو کانال....ممنون
    پاسخ:
    سلام
    حتماً اگر ببینمش می‌ذارم :)
    به نظرتان مصرف مکمل روی هم تاثیری دارد؟
    پاسخ:
    مهدی جان در مورد کلیات اثرگذاریِ روی، تقریباً شواهد مثبت هستند. یعنی "به احتمال زیاد" مکمل روی دوره‌ی سرماخوردگی و احتمال ابتلا را کمتر می‌کنه.
    به شخصه به کسی که زیاد سرما می‌خوره پیشنهاد می‌دم روی و ویتامین C تو فصل سرما زیاد مصرف کنه.
    فقط.....
    هنوز مشخص نیست چه مقدار روی بهترین تأثیر رو می‌ذاره.
    و در مورد فلزات، مثل روی، باید مواظبِ مصرف زیادی هم باشیم ؛)
    ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
    شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
    <b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
    تجدید کد امنیتی